هرآنچه که باید درباره گروه خونی بدانید

به گروه خونی خود توجه خاصی داشته باشید

خون مایع سرخ رنگی که در تمام رگ‌ها جریان دارد و بدن از آن تغذیه می‌شود که حدود ۸ درصد از وزن انسان بالغ را تشکیل داده و مرکب از گلبول‌های سفید و سرخ و پلاسما است. با گروه خونی آشنا شوید

خون از چه موادی تشکیل شده است؟

خون از دو قسمت تشکیل شده اشت:

۱- سلول های کوچکی به نام گلبول قرمز و گلبول سفید که ۴۵% از خون را تشکیل می دهند.

  1. گلبول قرمز: سلدل های خونی حاوی هموگلوبین است که وظیفه ی آن انتقال اکسیژن از ریه به بافت های بدن و انتقال دی اکسید کربن از بافت ها به ریه می باشد. همچنین قرمزی رنگ خون به علت ترکیب هموگلوبین و اکسیژن بوجود می آید.
  2. گلبول سفید: سلول های خونی بی رنگ و فاقد رنگ دانه که بخشی از سیستم ایمنی بدن را تشکیل می دهند و بدن را دربرابر بیماری های عفونی محافظت می کنند‌.

۲- پلاسما مایعی زرد رنگ و چسب ناک است که قسمت اعظم خون و ۵۵ درصد از حجم خون را تشکیل می دهد.

این مایع فاقد سلول های خونی و جزء اصلی خون محسوب می شود که گلبول های قرمز و پلاکت ها در آن شناورند. ۹۵ درصد پلاسما را آب و ۵ درصد بقیه را هورمون، پروتئن و موادغذایی تشکیل می دهند. پلاکت ها جزء کوچکترین سلول خونی هستندکه در واقع کار انعقاد خون به عهده آنهاست. هنگامی که قسمتی از بدن به هنگام بریدگی دچار خونریزی می شود، پلاکت ها با لخته کردن خون مانع خون ریزی شدید می شوند. ولی گاهی اوقات انعقاد نابجای خون موجب بروز سکته ی قلبی و ایسکمی مغزی می شود.

  • نکته: وجود ویتامیل Kو کلسیم برای انجام روند انعقاد خون ضروری است.
گروه‌ خونی و گلبول قرمز
تقسیم بندی خون بر اساس وجود یا عدم وجود آنتی ژن در سطح گلبول‌های قرمز خون صورت می‌گیرد

گروه خونی

تقسیم بندی خون بر اساس وجود یا عدم وجود آنتی ژن در سطح گلبول‌های قرمز خون صورت می‌گیرد. به عبارت دیگر وجود این عامل باعث مشخص شدن گروه خونی فرد می‌شود.

چگونگی کشف گروه‌های خونی

از زمانی که صحبت از نیاز به انتقال خون شد نیاز به کشف گروه‌های خونی ضرورت پیدا کرد. از آنجا که بهترین راه برای درمان خون ریزی های شدید که بدنبال جراحات ایجاد شده در بدن بیماران به وجود می آمد انتقال خون بود، عوارض ناشی از عفونت در حین انتقال خون گسترش پیدا کرد و مرگ ناشی از این انتقال، پزشکان را برآن داشت تا به مطالعه بیشتری در مورد خون و نحوه ی انتقال و تزریق خون از فردی به فرد دیگر برای جلوگیری از مرگ آنها بپردازند. بنابراین نخستین انتقال خون در اوایل قرن هفدهم توسط پزشک انگلیسی بنام ویلیام هاروی انجام گرفت، اما ناموفق بود و اغلب بیماران بعد از انتقال خون یا مریض می شدند یا از بین می رفتند. در این زمان بدلیل ناشناخته بودن گروه های خونی اغلب انتقال خون ها با عدم موفقیت همراه بود تا اینکه در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم میلادی- دانشمند آلمانی بنام لاند اشتاینر و همکارانش به علت انتقال خون ناموفق پی برده و چهار گروه خونی را که یکی از مهم ترین عوامل انتقال خون موفق است را کشف کردند.

اما با کشف گروه‌های خونی مشکل دیگری بوجود آمد و آن انعقاد خون بود چرا که اناقال خون مستقیم، همیشه امکال نداشت و به همین دلیل باید مکانی برای نگهداری خون های گرفته شده که در آینده مورد استفاده قرار می گرفت فراهم می شد. محققان با تحقیقاتی که در طی این مدت و در این زمینه انجام دادند توانستند بانک خون را برای نگهدداری خون های اهدایی ایجاد کنند.

پس از کشف گروه های خونی و احداث بانک خون بود که دیگر نگرانی برای انتقال خون وجود نداشت و بسیاری از مرگ و میرها از بین رفت و بسیاری از بیماران بهبود یافتند.لاند اشتاینر به خاطر کشف گروه های خونی جایزه نوبل پزشکی را در سال ۱۹۳۰ به خود اختصاص داد.

انواع گروه خونی

امروزه بیش از ۲۰نوع عامل برای تعیین نوع گروه خونی وجود دارد که یکی از مهمترین عوامل تفاوت گروه های خونی، وجود یا عدم وجود پروتئن های مشخص به نام آنتی ژن روی گلبول قرمز و آنتی کور که داخل پلاسما می باشد. با توجه به بررسی های انجام شده محققان دریافتند که نوع آنتی ژن و آنتی کور در بعضی افراد متفاوت است.

این تفاوت را می توان باتوجه به گروه های خونی به صورت زیر نشان داد.

  • A: وجود آنتی ژن نوعA در سطح گلبول های قرمز و آنتی کور Bدر پلاسمای خون.
  • B: وجود آنتی ژن نوع Bدر سطح گلبول های قرمز و آنتی کورA در پلاسمای خون.
  • AB: وجود آنتی ژن AوBدر سطح گلبول های قرمز و عدم وجود هیچ یک از آنتی کور هایAوBدر پلاسمای خون.
  • O: عدم وجود هیچ یک از آنتی ژن ها در سطح گلبول های قرمز و وجود هردو آنتی کورAوBدر پلاسمای خون.

علاوه بر آنتی ژن که مشخص کننده ی چهار نوع گروه خونی است، عامل دیگری بنام RHنیز در خون وجود دارد که اگر فزدی آنرا در سطح گلبول های قرمز خود داشته باشد گزوه خونی او مثبت و در غیر این صورت گروه خونیش منفی خواهد بود. فردی که گروه خونی مثبت دارد فقط می تواند به گروه خونی های مثبت خون بدهد، اما فردی که گروه خونی منفی دارد هم به گروه خونی مثبت و هم به گروه خونی منفی می تواند خون اهدا کند.

گروه خونی فرزندان براساس گروه خونی والدین

  • اگر گروه خونی والدینی هر دو O باشد گروه خونی فرزندان O می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی هر دو B باشد گروه خونی فرزندان O , B می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی هر دو A باشد گروه خونی فرزندان O , A می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی هر دو AB باشد گروه خونی فرزندان B , A , AB می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی A , B باشد گروه خونی فرزندان A , B , O , AB می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی O , A باشد گروه خونی فرزندان O و یا A می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی O , B باشد گروه خونی فرزندان O و یا A می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی O , AB باشد گروه خونی فرزندان A و B می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی A , AB باشد گروه خونی فرزندان A و B و یا AB می شود.
  • اگر گروه خونی والدینی B , AB باشد گروه خونی فرزندان B و A و یا AB می شود.

مثبت و منفی بودن گروه خونی فرزندان

  • اگر والدین گروه خونی مثبت داشته باشند، ممکن است گروه خونی فرزندان نیز مثبت یا منفی شود.
  • اگر والدین گروه خونی منفی داشته باشند، گروه خونی فرزندان نیز منفی خواهد بود.
  • اگر گروه خونی یکی از والدین مثبت و دیگری منفی باشد گروه خونی فرزندان آنها نیز منفی یا مثبت خواهد بود.

کدام گروه خونی گیرنده و کدام دهنده است؟

دهنده

گیرنده

O-O+A-A+B-B+AB-AB+
O-
O+
A-
A+
B-
B+
AB-