نکاتی برای تمیز کردن و بسته‌بندی مربا و مارمالاد

هر ظرفی مناسب نگهداری مواد غذایی نیست

یکی از دغدغه‌های خانم‌ها این است که مواد غذایی گوناگون را در چه ظروفی نگهداری کنند تا دیرتر خراب شوند و مدت طولانی‌تری کیفیت خود را حفظ کنند؛ مثلاً چه ظرفی مناسب نگهداری سبزی‌هایی مانند خیار است تا لیز نشود یا انواع شیرینی یا ترشی‌ها را در چه ظروفی باید گذاشت تا طعم و بویشان تغییر نکند؟

چقدر مهم است که مواد غذایی را در ظروف مناسب نگهداری کنیم؟

در قدیم که هنوز سیستم‌های سرمایشی وجود نداشت، مردم از روش‌های قورمه کردن، نمک زدن و خشک کردن برای نگهداری مواد غذایی استفاده می‌کردند. امروزه نیز با وجود روش‌های سرمایشی، بسته‌بندی مواد غذایی هنوز از مهم‌ترین روش‌های نگهداری محسوب می‌شود. بسته‌بندی و نگهداری نادرست غذا، باعث ضایع شدن تمام زحماتی می‌شود که برای تهیه آن کشیده شده است. بسته‌بندی مناسب ماده غذایی آن را در مقابل عوامل شیمیایی، فیزیکی و میکروبی محافظت می‌کند.

بسیاری از خانم‌ها برای نگهداری مواد غذایی از ظروف پلاستیکی استفاده می‌کنند. این کار درست است؟
ظروف پلاستیکی، سبک، متنوع و ارزان هستند اما برای نگهداری انواع مختلف مواد غذایی توصیه نمی‌شوند. برخی از عوامل مهم؛ نوع پلاستیک، ماده غذایی، حرارت و میزان رطوبت، چربی، اسیدیته و سایر ویژگی‌های شیمیایی هستند. متأسفانه برخی افراد ویژگی‌های همه مواد پلاستیکی را یکسان تصور می‌کنند و به اختلاف‌های مهم و اساسی مواد مختلف پلاستیکی در نگهداری خوراکی‌ها، بی‌توجهند.

از کجا بفهمیم چه ظرف پلاستیکی‌ای برای ماده غذایی ما مناسب است؟

این مسئله‌ای نیست که مصرف‌کننده بتواند متوجه آن شود. اصطلاح «پلاستیک» گروه بزرگی از مواد پلیمری مختلف را پوشش می‌دهد و شامل پلی‌اولفین‌ها، عمدتاً پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن (pp)، پلی‌وینیل کلراید (PVC)، پلی‌استایرن (PS)، پلی‌اتیلن ترفتالات (PET)، پلی‌آمید (PA) و پلی‌کربنات (PC) هستند.
ظروف پلی‌استایرن یا PS برای بسته‌بندی یا نگهداری مواد غذایی توصیه نمی‌شوند. این ظروف نسبت به بخار آب، گاز، بو و نور نفوذپذیر هستند، ضمناً هنگامی که مواد غذایی داغ یا چرب در این ظروف ریخته می‌شوند، منومرهای سرطان‌زا از ظروف داخل مواد غذایی مهاجرت و سلامت مصرف‌کننده را تهدید می‌کند بنابراین توصیه می‌شود برای مواد غذایی گرم از ظروف پلی‌پروپیلن (PP) استفاده شود.

ظروف PET یا پلی‌اتیلن ترفتالات نیز نسبت به نور، نفوذپذیر است و متداول‌ترین مصرف آن برای بطری‌های نوشابه و آب آشامیدنی است. البته این بطری‌ها یک‌بار مصرف هستند و باید از پرکردن مجدد آن‌ها در منزل خودداری کرد. همچنین این بطری‌ها را نباید به مدت طولانی در محیط سرد فریزر یا گرم مانند فضای داخل اتومبیل در فصل تابستان نگهداری و محتویات آن‌ها را مصرف کرد زیرا مواد شیمیایی از ظرف به داخل محتویات بطری وارد شده است. می‌توان گفت مناسب‌ترین ظروف پلاستیکی برای نگهداری مواد غذایی، ظروف PE پلی‌اتیلن و PP پلی‌پروپیلن هستند اما از آنجا که یک خانم خانه‌دار نمی‌تواند متوجه شود ظرف پلاستیکی‌اش از چه نوعی است، بهتر است از ظروف پیرکس استفاده کند.

بهداشت صحیح و سالم ماندن مواد غذائی، از عوامل مهم در نگهداری مواد غذائی می‌باشند. از طرفی استفاده از مواد غذائی با کیفیت و مرغوب و نگهداری آن در درجه حرارت مناسب و توجه به مدت زمان نگهداری هر نوع ماده‌ی غذائی (تاریخ تولید و انقضای آن)، در سالم ماندن مواد غذائی مؤثر خواهد بود.

چگونگی بهداشت مواد غذائی

تمام سطوح آشپزخانه، ابزار و وسایل و دیگر تجهیزات موجود در آشپزخانه، باید کاملاً تمیز باشند. دستمال، حوله و دستگیره‌ها، باید کاملاً تمیز باشند و دست‌ها را مرتب شست، به‌ویژه زمانی که با انواع گوشت و ماهی سر و کار دارید. داخل یخچال باید کاملاً تمیز باشد و از درجه‌ی سرمایش مناسب برخوردار باشد (۴۰ سانتی‌گراد یاo 40 فارنهایت). برای نابود کردن میکروب‌هائی که مواد غذائی را فاسد می‌کنند، باید انواع بطری‌ها، شیشه‌های (مخصوص مربا و مارمالاد) و درپوش آن‌ها را استریل کرد. اگر مواد غذائی را بناست مدتی نگهداری کنید، باید آن را به درستی بسته‌بندی کنید و مرتب آن‌ها را کنترل نمائید و قبل از پایان تاریخ انقضا، آن‌ها را مصرف کنید. اگر بوی نامطبوع و یا علائمی ناشی از فاسد شدن مواد غذائی مشاهده کردید، از مصرف آن‌ها خودداری کنید.

مارمالاد و شیشه مربا

فر (تاون)

شیشه‌ها و بطری‌ها و درپوش‌های آن‌ها را به خوبی با آب داغ بشوئید و خشک کنید. سپس به مدت ۱۵ دقیقه، با درجه‌ی حرارت ۱۴۰ درجه‌ی سانتی‌گراد و یا ۲۷۵درجه‌ی فارنهایت در فر (تاون) قرار دهید.

ماشین ظرفشوئی

انواع شیشه‌ها، بطری‌ها و درپوش آن‌ها را، با داغ‌ترین آب ماشین ظرفشویی شستشو دهید.

مایکروویو

این روش، برای بطری‌ها و شیشه‌هایی که دارای درپوش پیچی است، مناسب می‌باشد و برای شیشه‌ها و یا بطری‌هایی که درِ قفلی دارند، مناسب نمی‌باشد. در هر یک از بطری‌ها یا شیشه‌های م