چگونه پولیپ رحمی را درمان می‌کنند؟

پولیپ‌ها در 95 درصد موارد خوش‌خیم‌اند

0

پولیپ رحمی از شایع‌ترین علل خون ریز‌ی‌های غیر طبیعی تناسلی در خانم‌ها هستند و عبارتند از زیاد شدن تعداد سلول‌های غدد دریافت زمینه‌ای آندومتر در نتیجه برجستگی‌ در سطح آندومتر ایجاد می‌شود. پولیپ‌ها در ۹۵ درصد موارد خوش‌خیم‌اند و ممکن است کاملا بدون علامت باشند. گاه پولیپ پایه‌دار است و گاه بدون پایه ‌گاه متعدد است. گاه منفرد ممکن است کوچک و میلی‌متری باشد یا بزرگ و سانتی‌متری و در هر قسمت از محوطه رحمی می‌تواند بوجود آمده و رشد کند در مرکز یافت زمینه‌ای و غده‌ای پولیپ هسته عروقی وجود دارد که تغذیه دهنده پولیپ است.

پیدایش پولیپ رحمی: 

پولیپ رحمی

ممکن است به دلیل هیپرپلازی آندمتریال مونوکلونال (تکثیر با جوانه زدن یا دونیمه شدن ) باشد و یا کپی کردن زیاد آروماتاز آندومتر و یا موتاسیون ژنی. پولیپ‌های آندومتر گیرنده استروژنی و پروژسترونی دارند و پروزسترون در پولیپ هم اثر متعادل کننده عمل استروژن (آنتی پرولیفراتیو ) را دارد ولی تستوسترون روی پولیپ اثر آتروفی کننده ندارد در حالی که در بقیه قسمت‌های آندومتر این اثر را دارد.

اپیدمیولوژی پولیپ رحمی: 

 پولیپ آندومتر در سنین بلوغ و نوجوانان نادر است در قبل از یائسگی شایعتر است و بعد از یائسگی شیوع‌اش کم‌تر می‌شود در خانم‌هایی که بیوپسی آندومتر یاعمل برداشتن رحم شده اند شیوع آنرا ۱۰-۲۴ درصد گفته‌اند ولی شیوع واقعی نیست چون بسیاری از پولیپ‌ها بدون علامت هستند.

عوامل خطر (risk factors): 

  • افزایش سطح استروژن چه به صورت داخلی و چه به صورت دارویی وارد بدن شود و افزایش فعالیت استروژن داخلی و یا خارجی
  • مصرف تاموکسیفن در ۲-۳۶ درصد خانم‌های بعد از سن یائسگی که تاموکسیفن می‌خورند دیده می‌شود در این افراد پولیپ درشت و بالای ۲ سانتی‌متر است معمولامتعدد و با تغییرات مولکولی داخل پولیپ می‌باشد.
  • چاقی BMI بالای ۳۰ این افراد سه برابر بیشتر در معرض پولیپ هستند.
  • هورمون درمانی بعد از یائسگی به ویژه کسانی که پروژسترون استفاده نمی‌کنند و یا پروستروژن مصرفی از انواع ضعیف است.

تظاهر بالینی پولیپ رحمی: 

پولیپ رحمی

 معمولا با خونریزی غیر طبیعی رحم تظاهر می‌کند اگرچه بسیاری از پولیپ‌ها بدون علامت‌اند و تصادفی حین بررسی نازایی کشف می‌شوند یادر حین انجام پاپ اسمیر در سیتولوزی سرویکس علائمی می‌دهد که مشکوک می‌شویم و یا موقع انجام بیوپسی آندومتر یا سونوگرافی هیستروسکوپی کشف می‌شوند. گاه حین انجام معاینه با اسپکولوم پولیپ رادر دهانه رحم می‌بینیم بدون اینکه فرد علایمی داشته باشد خونریزی غیر طبیعی در ۸۸-۶۴ درصد افرادی که پولیپ دارند دیده می‌شود به آن AUB.P می‌گوییم. به صورت لکه‌بینی بین قاعدگی شایعترین آن است حجم خونریزی کم و در حد لکه بینی است خونریزی بعد از یائسگی مدل دیگری از تظاهر پولیپ می‌تواند باشد حتی ممکن است در این افراد یائسه حین هورمن درمانی خونریزی دیده شود یادمان باشد هر خانمی که AUB دارد باید از نظر سرطان اندومتر بررسی شود.

سیر بالینی پولیپ رحمی: 

به صورت ادامه رشد و یا عدم رشد و با پسرفت است. پولیپی زیر یک سانتی‌متر به ویژه وقتی منفرد باشند شانس پسرفت خود بخودی شان بیشتر است.

ریسک بدخیمی پولیپ رحمی: 

۵ درصد پولیپ‌ها ممکن است بدخیم شوند این احتمال در بعد از یائسگی و نیز کسانی که علامت دارند نسبت به کسانی که خونریزی ندارند بیشتر است البته در نظر داشته باشیم که این دو عامل (سن و خونریزی) حتی بدون پولیپ هم خود فاکتور خطر بدخیمی‌اند. اینکه سایز پولیپ (مثلا پولیپ درشت‌تر از ۲ سانتیمتر) در احتمال بدخیمی اثر داشته باشد ثابت شده است در خانم‌هایی که تاموکسیفن مصرف می‌کنند تغییرات بدخیمی در پولیپ شایعتر است و به ۱۱ درصد می‌رسد (۲ برابر) ارتباطی بین مدت مصرف این دارو و اندازه پولیپ در ایجاد بدخیمی دیده نشده تاموکسیفن بطور کلی احتمال ایجاد سرطان آندومتر را بالا می‌برد.

اثر پولیپ رحمی روی باروری و حاملگی: 

حین بررسی علل ناباروری ممکن است پولیپ کشف شود (در سونوگرافی با هیستروسکوپی) اینکه در آوردن پولیپ الزاما روی بارداری این افراد کلا در این موارد توصیه به برداشتن می‌شود پولیپ شانس سقط و عوارض حاملگی را بالا نمی‌برد.

انتخاب روش درمانی در پولیپ رحمی: 

پولیپ رحمی

 پولیپ‌های خونریزی دهنده باید برداشته شوند که هم خونریزی برطرف شود و هم بررسی از نظر بدخیم نبودن به عمل آید (پاتولوژی).در مورد پولیپ‌های بدون علامت باید ببینیم که فرد خودش چقدر در معرض سرطان آندومتر است مثل تابوکسیفن درمانی، نولی پاریته، سن بالای پنجاه سال، چاقی، تخمدان پلی‌کیستیک سابقه تومور استروزنی در خود یا خانواده، قاعدگی زودرس منوپوز بالای ۵۶ سالگی و نیز مثلا چقدر در درمان نازایی اثر دارد و براساس این یافته تصمیم بگیریم که برداریم یا خیر. در خانم‌های بدون علامت (برای مثال) اگر پولیپ بالای ۱/۵ سانتی‌‌متر باشد و یا متعدد باشد و یا از دهانه رحم بیرون زده باشد برمی‌داریم.

پولیپ بیرون زده از دهانه رحم احتمال پس رفت خودبخودی کمی دارد و شانس علامتدار شدن بیشتری دارد و نیز برداشتن آن حتی در مطب هم کار آسانی است لذا برمی‌داریم اگر خانمی معیار برداشتن پولیپ را نداشت و تصمیم گرفتیم برنداریم نیاز به بررسی‌های بیشتری بجز معاینات همیشگی مثل افراد عادی ندارد مگر علامت‌دار شود. در افراد بعد از یائسگی توصیه می‌شود پولیپ را برداریم چون هم شانس بدخیمی بیشتری دارد و هم عمل ساده و کم عارضه‌ای دارد. در خانم‌های با پولیپ راجعه باید پولیپ را مجددا برداشت. عود کم است بیشتر ممکن است کامل برداشته نشده باشد در مواردی که عود تائید می‌شود به ویژه در کسانی که تاموکسیفن درمانی می‌شوند می‌شود آی یو دی میرنا گذاشت و اگر برنامه باروری بعدی ندارند. آندومتر را کاملا برداشت (Ablation). در خانم‌هایی که سرطان پستان دارند میرنا توصیه نمی‌شود چون شانس عود بیماری پستان را بالا می‌برد. درمان جراحی به صورت پولیپکتومی با هیستروسکوپی بهترین روش و درمان انتخابی است اگر پولیپ پرولابه باشد می‌شود بدون دیلاتاسیون و کورتاژ آنرا برداشت ولی باید از نظر احتمال رشد مجدد به فرد توضیح بدهیم.

جمع‌آوری و تنظیم: کاویاب

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.