یبوست، علل و راه‌های درمان آن

یبوست را در خانه برطرف کنید و روش‌های جلوگیری از آن را بدانید

یبوست داشتن بدین معناست که حرکت‌های روده شما به سختی انجام می‌شود یا کمتر از حد نرمال است. این مشکلی است که تقریبا همه افراد در برهه‌ای از زمان دچار آن می‌شوند. گرچه این مشکل اغلب چندان جدی نیست اما وقتی مشکل یبوست حل می‌شود، احساس بهتری خواهید داشت.

یبوست زمانی رخ می‌دهد که روده بزرگ آب زیادی را به خود جذب می‌کند یا ماهیچه‌ها به کندی یا آرام حرکت می‌کنند که به معنای آن است که مدفوع به کندی داخل دستگاه گوارش حرکت می‌کند. وقتی مدفوع آب زیادی را از دست بدهد، سفت می‌شود. اگر مدفوع سه روز یا بیشتر در روده بزرگ بماند، توده مدفوع بزرگتر و سفت‌تر می‌شود و خروج آن دشوارتر می‌شود.

فاصله زمانی بین هر بار فعالیت روده از شخصی به شخص دیگر متفاوت است. برای برخی افراد سه بار در روز و برای برخی دفعات کمی در هفته ممکن است باشد. اگر ۳ روز یا بیشتر فعالیت روده انجام نگرفت، بعد از روز سوم معمولا عمل مدفوع به سختی انجام می‌شود. به طور کلی نباید کمتر از سه بار در هفته عمل مدفوع انجام شود.

یبوست و دل درد
یبوست زمانی رخ می‌دهد که روده بزرگ آب زیادی را به خود جذب می‌کند یا ماهیچه‌ها به کندی یا آرام حرکت می‌کنند

علائم یبوست:

  • حرکت کم روده
  • مشکل در حرکات روده
  • احساس اینکه مدفوعی خارج نمی‌شود
  • نفخ شکم

اینگونه مواقع احساس می‌کنید باید به خالی شدن شکم کمک کنید، برای مثال شکم را فشار داده یا از انگشت برای خارج کردن مدفوع استفاده کنید.

چرا یبوست رخ می‌دهد؟

برخی دلایل یبوست عبارتند از:

  • تغییراتی در تغذیه یا فعالیت فیزیکی

  • عدم مصرف کافی آب یا فیبر در رژیم غذایی

  • مصرف زیاد لبنیات

  • نداشتن فعالیت: 

نداشتن فعالیت مشکل گوارش و درنهایت یبوست ایجاد می‌کند. ورزش فعالیت روده‌ها را تحریک می‌کند و سبب می‌شود مدفوع از سیستم گوارش به حرکت درآید. به خصوص ورزش‌هایی که بر ماهیچه‌های شکمی تمرکز دارند، به حرکت روده کمک می‌کنند. از سوی دیگر، ورزش زیاد نیز می‌تواند یبوست ایجاد کند. ورزش موجب تعریق می‌شود که به تنظیم دمای بدن کمک می‌کند. در نهایت بدن به آب بیشتری نیاز دارد تا روده بتواند مدفوع را حرکت دهد. یبوست زمانی اتفاق می‌افتد که مدفوع سفت و فشرده می‌شود و به راحتی از مقعد خارج نمی‌گردد. پیش از ورزش، حین ورزش و پس از آن آب بنوشید.

  • نگه داشتن مدفوع: 

آیا مواقعی که دفتر کار یا فروشگاهی هستید و نیاز به دستشویی رفتن دارید، آن را نگه می‌دارید؟ پزشکان معتقدند این کار اشتباه است و انجام مکرر این کار می‌تواند منجر به یبوست شود. در نهایت ماهیچه‌های مقعد و روده تنبل می‌شوند و یبوست رخ می‌دهد. همچنین هرچه مدفوع بیشتر در روده بزرگ بماند، آب بیشتری از دست می‌دهد که سبب می‌شود سفت‌تر شده و خروج آن سخت‌تر شود. محققان معتقدند افرادی که مرتب به دستشویی می‌روند و برای عمل دفع مبارزه‌ای نمی‌کنند، حرکات روده آنها منظم‌تر است.

  • استفاده زیاد از ملین‌ها:

اگر یبوست داشته باشید به سمت مصرف ملین‌ها می‌روید اما نباید آنها را در طولانی مدت مصرف کنید، به مرور زمان سلول‌های عصبی که مواد شیمیایی را آزاد می‌کنند و به روده بزرگ می‌گویند که وقت مدفوع است، از بین می‌روند. شما مدام ملین مصرف می‌کنید تا این سلول‌ها به کار خود ادامه دهند تا جایی که دیگر از کار میفتند. مشکل آن است که وقتی از کار میفتند، اقدامات ساده ما برای به کار انداختن آنها کار را بدتر می‌کند زیرا نورون‌های تحریک‌کننده مرده‌اند.

  • برخی داروها (به خصوص داروهای مسکن قوی، قرص آهن، قرص‌های ضدافسردگی و…):

برخی داروها عوارض جانبی چون یبوست دارند. از جمله آنها داروهای ضدافسردگی، ضداضطراب، داروی سوزش معده و فشار خون است. می‌توانید از داروهای جایگزین استفاده کنید. با پزشک خود درباره مشکلی که دارید صحبت کنید تا داروی دیگری تجویز کند. برای مثال اگر داروی سوزش معده شما حاوی کلسیم است، می‌توانید آن را با داروی حاوی منیزیم جایگزین کنید.

  • داروهای ضدانعقاد که دارای کلسیم یا آلومینیوم هستند:

داروهای مسکن نیز می‌توانند ایجاد یبوست کنند. این داروها به گیرنده‌های داخل شکم می‌چسبند و دستگاه گوارش را کند می‌کنند. از داروهای مسکن به طور مداوم بیش از ۳۰ روز استفاده نکنید. می‌توانید روش‌های دیگری برای تسکین درد بیابید.

  • اختلالات تغذیه

  • سندرم روده تحریک‌پذیر

  • بارداری

  • مشکلاتی در اعصاب و ماهیچه‌های دستگاه گوارش

  • سرطان روده بزرگ

  • بیماری‌های نورولوژیکی مانند بیماری پارکینسون یا ام اس

  • کم‌کاری تیروئید:

کم‌کاری تیروئید می‌تواند سبب کند شدن فرآیند متابولیک گردد. هرچه این فرآیند کندتر شود، محتویات گوارشی بیشتری باید توسط روده بزرگ مجددا جذب شود، درنتیجه نه تنها دفعات مدفوع کاهش می‌یابد بلکه عمل مدفوع سخت‌تر می‌شود.