همه چیز درباره آهن و کمبود آهن

درباره کمبود آهن و روش صحیح درمان آن بدانید

آهن ماده معدنی ضروری برای عملکرد مناسب هموگلوبین می‌باشد، که پروتئینی است که برای انتقال اکسیژن به خون موردنیاز است. همچنین آهن نقش مهمی در فرآیندهای بسیار مهم در بدن ایفا می‌کند.

کمبود آهن در خون می‌تواند مشکلات بسیاری برای سلامتی ایجاد کند. بدون داشتن میزان کافی گلبول‌های قرمز، بدن نمی‌تواند اکسیژن کافی دریافت کند. اگر اکسیژن کافی به بدن نرسد، احساس خستگی خواهید کرد. احساس خستگی نیز بر همه چیز ازجمله عملکرد مغز تا توانایی سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با عفونت‌ها تاثیر می‌گذارد. اگر در دوران بارداری کمبود آهن داشته باشید، احتمال زیادی وجود دارد که فرزند شما زودتر از موعد به دنیا آمده یا کوچکتر از حد نرمال باشد. همچنین آهن برای حفظ سلامت سلول‌ها، پوست، مو و ناخن اهمیت دارد.

آهن به بسیاری از عملکردهای بدن کمک می‌کند، از جمله تمرکز و انرژی، دستگاه گوارش، سیستم ایمنی بدن و تنظیم دمای بدن.

معمولا افراد تا زمانی که دچار کمبود آهن یا کم‌خونی نشوند، به اهمیت آن پی نمی‌برند. کم‌خونی موجب خستگی، تپش قلب، رنگ پریدگی و تنگی نفس می‌شود.

کمبود آهن و بارداری
مصرف اندک آهن در دوران بارداری خطر زایمان زودرس و وزن پایین نوزاد را با خود به همراه دارد

حاملگی سالم

در طول بارداری، میزان خون و تولید گلبول‌های قرمز خون به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد تا اکسیژن و مواد مغذی را به جنین در حال رشد برساند. درنتیجه تقاضا برای آهن بالا می‌رود. همانطور که بدن به طور طبیعی جذب آهن را در دوران بارداری به بالاترین حد خود می‌رساند، مصرف نامناسب آهن یا دیگر فاکتورهایی که بر جذب آهن تاثیرگذار است، می‌تواند منجر به کمبود آهن شود.

مصرف اندک آهن در دوران بارداری خطر زایمان زودرس و وزن پایین نوزاد را با خود به همراه دارد. ذخیره کم آهن نیز در رشد شناختی و رفتاری نوزاد تاثیرگذار است. همچنین زنان باردار که کمبود آهن دارند، در معرض عفونت‌ها قرار دارند زیرا آهن به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.

انرژی

کمبود آهن سبب کارایی ضعیف بدن در استفاده از انرژی می‌شود. آهن، اکسیژن را به مغز و ماهیچه‌ها منتقل می‌کند و از این رو نقش مهمی در عملکرد ذهنی و جسمانی بدن دارد. کمبود آهن سبب تمرکز پایین، تحریک‌پذیری بالا و کاهش استقامت بدن می‌شود.

عملکرد ورزشی بهتر

کمبود آهن در میان ورزشکاران بسیار رایج است، به خصوص ورزشکاران زن جوان در مقایسه با افرادی که فعالیت فیزیکی ندارند. به خصوص در میان دوندگان بسیار رایج است.

کمبود آهن در ورزشکاران عملکرد ورزشی آنان را پایین می‌آورد و فعالیت سیستم ایمنی بدن آنها را ضعیف می‌کند. کمبود هموگلوبین می‌تواند کارایی بدن را در طول فعالیت ورزشی پایین بیاورد و این توانایی بدن برای انتقال اکسیژن به ماهیچه‌ها را کاهش می‌دهد.

میزان توصیه شده مصرف آهن

میزان توصیه شده مصرف آهن به سن و جنس بستگی دارد.

نوزاد:

  • ۰ تا ۶ ماه: ۰.۲۷ میلی‌گرم
  • ۷ تا ۱۲ ماه: ۱۱ میلی‌گرم

کودک:

  • ۱ تا ۳ سال: ۷ میلی‌گرم
  • ۴ تا ۸ سال: ۱۰ میلی‌گرم

مردان:

  • ۹ تا ۱۳ سال: ۸ میلی‌گرم
  • ۱۴ تا ۱۸ سال: ۱۱ میلی‌گرم
  • ۱۹ سال به بالا: ۸ میلی‌گرم

زنان:

  • ۹ تا ۱۳ سال: ۸ میلی‌گرم
  • ۱۴ تا ۱۸ سال: ۱۵ میلی‌گرم
  • ۱۹ تا ۵۰ سال: ۱۸ میلی‌گرم
  • ۵۱ سال به بالا: ۸ میلی‌گرم
  • در طول بارداری: ۲۷ میلی‌گرم
  • بین ۱۴ تا ۱۸ سالگی: ۱۰ میلی‌گرم
  • بالای ۱۹ سال: ۹ میلی‌گرم

علائم کمبود آهن

احساس خستگی و کمبود آهن
کم‌خونی سبب انتقال اکسیژن کمتر به ارگان‌ها و درنتیجه احساس خستگی می‌شود

احساس ضعف و خستگی می‌کنید:

کمبود اکسیژنی که در بدن وجود دارد، احساس خستگی ایجاد می‌کند. وقتی کم‌خونی دارید، سلول‌های خونی کمتری نیز برای انتقال اکسیژن به ارگان‌های ضروری بدن دارید. این کمبود اکسیژن علائمی چون خستگی، سردرد و ضعف به همراه دارد.

دچار تنگی نفس می‌شوید:

کمبود اکسیژن در فردی که کمبود آهن دارد، موجب تنگی نفس می‌شود. تا زمانی که ماهیچه‌های شما اکسیژن کافی برای انجام فعالیت‌های نرمال چون راه رفتن دریافت نمی‌کند، بدن برای بدست آوردن اکسیژن دچار تنگی نفس می‌شود.

چرا تنگی نفس مفید است؟

دچار سندرم خواب رفتن پا می‌شوید:

سندرم خواب رفتن پا، یک بیماری سیستم عصبی است که احساس مور مور شدن ایجاد می‌کند و سبب می‌شود شب‌ها از خواب بیدار شوید.

در دست ها و پاها احساس سرما می‌کنید:

سرد شدن دست‌ها می‌تواند نشانه کم‌خونی باشد.

علل سرد بودن دست‌ها

سر درد و کمبود آهن
سر درد و سرگیجه از علائم کمبود آهن است

ممکن است دچار سرگیجه شوید:

سرگیجه یا درد سینه می‌تواند ناشی از کم‌خونی باشد زیرا بدن می‌خواهد به شما بگوید دراز بکشید و اجازه دهید اکسیژن بیشتری به قلب یا مغز شما برسد.

دچار مشکلات قلبی می‌شوید:

از آنجا که کمبود آهن بر تعداد گلبول‌های قرمز خون اثر می‌گذارد، کمبود آن سبب می‌شود قلب تلاش بیشتری برای ارسال اکسیژن به سراسر بدن انجام دهد، از این رو قلب بزرگ‌تر شده و درد می‌گیرد. اگر بیماری‌های قلبی-عروقی دارید، کمبود آهن می‌تواند سبب وخیم‌تر شدن آن شود. بیمارانی که مشکلات قلبی یا عروق خونی دارند، در صورتی که کمبود آهن نیز داشته باشند، احتمال زیادی وجود دارد که به سکته یا حمله قلبی دچار شوند.

دچار هوس‌های عجیب و غریب می‌شوید:

یکی از عجیب‌ترین علائم کمبود آهن، تمایل به خوردن چیزهای عجیبی چون خاک، آلودگی و یخ است.

مستعد انواع عفونت‌ها می‌شوید:

آهن برای عملکرد درست سیستم ایمنی لازم است. بنابراین کمبود آهن شما را در معرض انواع عفونت‌ها قرار می‌دهد. گلبول‌های قرمز کمک می‌کنند تا اکسیژن به طحال برسد، جایی که عفونت‌ها می‌توانند از بین بروند. همچنین گلبول‌های سفید نیز بر ایمنی بدن موثرند. وقتی کسی کمبود آهن دارد، گلبول‌های سفید به اندازه کافی تولید نمی‌شود و چندان قوی نیستند زیرا اکسیژن کافی دریافت نمی‌کنند، و سبب می‌شوند که فرد بیشتر مستعد عفونت‌ها شود.

زبان متورم می‌شود:

متورم شدن زبان یکی از علائم رایج کم‌خونی یا فقر آهن است. زبان شما در نتیجه کمبود میوگلوبین نرم یا زمخت می‌شود.

چگونه می توان وضعیت سلامت بدن را از روی زبان فهمید؟

رنگ‌پریدگی پوست:

بدن برای ساخت هموگلوبین به آهن نیاز دارد، پروتئین موجود در گلبول‌های قرمز خون اکسیژن را در بدن به جریان می‌اندازد. اگر کمبود آهن دارید، سطح هموگلوبین افت می‌کند و درنتیجه رنگ پریده به نظر می‌رسید. علاوه بر پوست، ممکن است لثه‌ها، داخل پلک یا لب‌ها و همچنین ناخن‌ها نیز دچار رنگ‌پریدگی شوند.

دچار سردرد می‌شوید:

اگر به طور منظم سردردهای شدید دارید، می‌تواند ناشی از کمبود آهن باشد. به دلیل کمبود اکسیژن لازم برای انتقال به ارگان‌های بدن، ممکن است دچار علائمی چون سردرد